Zacznę od tego, że nie tylko ja jako obywatel, fotograf czy przedsiębiorca zobowiązana jestem prawa przestrzegać. Państwo również. Dodam również, że dodawanie fałszywych opinii, pisanie obraźliwych komentarzy jest plagą, owszem ale mamy do czynienia obecnie z niskim poziomem intelektualnym sporej części społeczeństwa (rozleniwienie umysłowe, niechęć do czytania, pazerność, roszczeniowość podsycana od kilku lat nieuzasadnionym socjalem). Co gorsza media głównego nurtu też tak postępują – utwierdzając co poniektórych w przekonaniu, że tak można. A nie można.

Branża fotograficzna, podobnie jak filmowa i muzyczna są od lat w trudniejszej sytuacji, wszechobecność zdjęć lub utworów muzycznych w sieci stwarza lepszą okazję do ich nieuprawnionego wykorzystania. Z drugiej strony, stworzono owe przepisy właśnie, by poszczególne branże przed nadużyciami chronić.

Regulamin Facebooka i tym podobne

Polskie prawo jest dokumentem nadrzędnym. Regulamin Facebook i tym podobne nie są w żadnym stopniu aktami prawnymi, często nie są zgodne z obowiązującymi w Polsce przepisami. W Polsce mamy obowiązek przestrzegania prawa polskiego.

Nie jest prawdą, że jeżeli jakaś fotografia widnieje w przestrzeni publicznej (internet itp.) to można ją sobie przywłaszczyć i wykorzystać. Proszę zwrócić uwagę, w tradycyjnej prasie pod zdjęciem widnieje nazwisko fotografa lub agencji prasowej, do której należą prawa do fotografii. Odstępstwo od powyższego stanowi m.in. publikacja na firmowej stronie internetowej mojego klienta, tam  nie musi on podpisywać zdjęć.

Czy informuję swoich klientów o obowiązujących przepisach?

Tak. Po pierwsze, proszę klienta, by przeczytał regulamin. Po drugie, przed sesją fotograficzną podpisujemy obustronnie umowę, w której takie informacje są szczegółowo zawarte. Podobnie w przypadku podpisywania przez klienta zgody na publikację wizerunku. Po kontrowersjach z sierpnia 2026 r, kiedy to internet pokazał, jak mała jest wiedza społeczeństwa w tym zakresie zamieszczam celem wyróżnienia dodatkowo taką informację w jednej zakładce. Proszę też pamiętać, że zawsze można w razie wątpliwości fotografa o wszystko zapytać, w razie potrzeby zweryfikować i dopiero na tej podstawie podjąć decyzję, czy decydują się Państwo na usługę.

Prawa autorskie są niezbywalne i należą do autora zdjęć czyli fotografa.

„Zapłaciłam za sesję, za zdjęcie – to ono do mnie należy”

Tak ale tylko w ustalonym w umowie zakresie. Jeśli wykonałam dla klienta sesję portretową lub kobiecą na użytek prywatny, to nie może on bez wykupu licencji (do celów biznesowych) opublikować takich zdjęć na swojej stronie firmowej. Natomiast wykup licencji to umożliwia – klient zgłasza, że dane pliki chce przeznaczyć do promowania na swojej firmowej stronie, podpisujemy umowę biznesową dla tych plików ze szczegółami wybranej licencji). Jakie mamy rodzaje zdjęć? Np. zdjęcia portretowe na użytek prywatny. Albo zdjęcia portretowe ale z wykupioną licencją do użycia na firmowej stronie internetowej klienta (przeznaczenie biznesowe). Albo zdjęcia portretowe (sesja biznesowa) z pełną licencją, które klient może (bo zapłacił) wykorzystać na okładkach płyt lub książek, które będzie sprzedawać albo będą wisiały na ulicznych billboardach. O tym napisałam poniżej. Szczegóły licencji (macie Państwo dwie do wyboru) znajdziecie Państwo na stronie https://katarzynakfoto.pl/fotografia-biznesowa/

„Byłam u innego fotografa ale nie musiałam podpisywać żadnej umowy”

Umowa zabezpiecza interesy obu stron. Zawiera m.in. terminy, których ja jako fotograf zobligowana jestem dotrzymać. Tak się składa, że lepiej dla klienta gdy takowa umowa istnieje, w razie problemów ma na co się powołać. Nie wykonuję sesji zdjęciowych bez zawarcia umowy z klientem.

Zakres wykorzystania zdjęć przez klienta określają: odpowiedni zapis w umowie, którą każdorazowo podpisuję z klientem indywidualnym oraz zapisy w umowie dotyczące rodzaju wybranej licencji w przypadku klienta biznesowego. Nie wykonuję sesji fotograficznej bez podpisania umowy.

Sesja rodzinna lub np. kobieca to sesja z przeznaczeniem do celów prywatnych czyli klient może publikować ale nie na stronie swojego biznesu. I z chwilą, gdy klient zechce kilka zdjęć zamieścić na firmowej stronie to wymaga podpisania odrębnej umowy (tym razem biznesowej) i opłacenia wybranej licencji, która dokładnie określa ten zakres.

Sesje biznesowe – w ramach licencji

Sesje komercyjne realizuję w oparciu o licencję (pełna lub niepełna) – nie przenoszę praw majątkowych do zdjęć.

Przeniesienie praw majątkowych

Nie przenoszę praw majątkowych do zdjęć – w ramach sesji komercyjnych udzielam licencji na określony zakres wykorzystania wykonanych przeze mnie zdjęć.

Kiedy konieczny jest zakup licencji?

Gdy klient potrzebuje zdjęć do celów biznesowych lub gdy po namyśle zdjęcia z prywatnej sesji zamierza wykorzystać do tych celów.

Dlaczego obowiązuje wykup licencji?

Prowadzicie Państwo firmę by zarabiać (ja także). Żeby być lepiej odebranym w mediach doskonalicie swoją stronę, wizytówkę w social mediach oraz Google. Potrzebujecie nowych, dobrych zdjęć by pomogły Państwu stworzyć spójny wizerunek i zachęcić Państwa partnerów biznesowych lub klientów. To są zdjęcia do celów biznesowych i wtedy właśnie obowiązuje zakup w ramach licencji. Płacicie Państwo więcej bo m.in. dzięki profesjonalnym zdjęciom wzrastają notowania Państwa firmy. Tak samo jak płacicie fryzjerowi lub samodzielnie obcinacie włosy gdy chcecie zaoszczędzić. Nie chcecie Państwo inwestować, macie wybór – wstawcie swoje selfie z użyciem AI. Lub korzystajcie z usług niedoświadczonego lub nie znającego przepisów fotografa. Analogicznie, tworzycie stronę samodzielnie (taniej) lub dokonujecie zakupu takiej usługi w firmie hostingowej.

Makijażystki, udostępnianie zdjęć przez klienta osobom lub podmiotom trzecim

Klient nie może udostępniać plików podmiotom trzecim, np. firmie która wykonała makijaż itp… Taka firma, jeżeli chce się zareklamować wykonanym przeze mnie zdjęciem zobligowana jest wystąpić do autora zdjęć lub klienta np. z prośbą o oznaczenie lub zawarcie adnotacji że wykonała makijaż do sesji ale nie może prosić klienta o przekazanie zdjęć na własny użytek. Makijażystka powinna we własnym zakresie wykonać lub zamówić płatną sesję biznesową obrazującą efekty jej pracy.

Nielegalne praktyki niektórych klientów

Jeżeli klient nie powiadomi fotografa że zamierza wykorzystać zdjęcia z sesji kobiecej do celów biznesowych (to się niestety zdarza w Polsce bardzo często) a tak uczyni, fotograf na podstawie braku wykupionej przez klienta licencji ma prawo dochodzić swoich praw – a to kosztuje takiego klienta znacznie więcej niż wykup licencji.

Warto być uczciwym.

Hejt, fałszywe opinie

Fala hejtu wylewana obecnie coraz częściej przez nie mającą pojęcia o obowiązującym prawie część społeczeństwa nie zniechęca mnie jako fotografa – zawsze będę dochodzić swoich praw w przypadku gdy będą naruszone. Grupa ta deklaruje sama, że boi się iść do fotografa – bardzo dobrze, nie jest to moja docelowa grupa klientów, tylko grupa ograniczająca swoją aktywność do wylewania wiadra pomyj na forum publicznym (często anonimowo). 

Publikacja zdjęć przez fotografa – tylko po uzyskaniu pisemnej zgody od klienta, zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami. Nazywane jest to zgodą na publikację wizerunku (swojego lub dzieci). Mam stosowną dokumentację od klientów i ją przechowuję.

Dziedziczenie lub przeniesienie praw do użytkowania zdjęć klienta na inne podmioty lub osoby trzecie po jej śmierci.

Nie istnieje. Każda inna osoba czy podmiot, firma chcąca używać zdjęć zobligowana jest do podpisania umowy z autorem zdjęć i zakupu w ramach określonej licencji. Bez względu na rodzaj działalności. Jeżeli firma klienta istnieje ale zarządza nią już ktoś inny (została przejęta) może to wymagać podpisania nowej umowy (zostanie to najpierw zweryfikowane pod kątem prawnym).

Oznaczanie

W umowie widnieje zapis, że klient publikując gdziekolwiek zdjęcie (w zależności od uprawnień) powinien je podpisać imieniem i nazwiskiem fotografa. Oznaczanie nie jest konieczne. Oznaczanie nie zastępuje wynagrodzenia, traktuję to jako gest grzecznościowy ze strony klienta.

Podstawa prawna:

1/ Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

2/ Przepisy Kodeksu Cywilnego dot. publikacji wizerunku